Nhiên liệu sinh khối không chỉ để đun nấu. Ngày nay, viên nén gỗ, củi băm, vỏ trấu và các phụ phẩm nông, lâm nghiệp đang cấp nhiệt cho lò hơi nhà máy, sấy nông sản, phát điện và nhiều ứng dụng khác. Bài viết tổng hợp những ứng dụng chính của nhiên liệu sinh khối và loại nhiên liệu thường dùng cho từng ứng dụng.
Nếu bạn chưa rõ khái niệm, hãy đọc trước bài sinh khối là gì.
1. Cấp hơi và nhiệt cho lò hơi công nghiệp
Đây là ứng dụng lớn nhất. Nhà máy thực phẩm, đồ uống, dệt nhuộm, giấy, gỗ, cao su, thức ăn chăn nuôi… cần hơi nước để nấu, hấp, sấy, tiệt trùng. Lò hơi đốt sinh khối thay cho lò đốt dầu, khí hoá lỏng hoặc than giúp doanh nghiệp:
- Dùng nguồn nhiên liệu sẵn có trong nước, ở cả ba miền.
- Chủ động chọn loại nhiên liệu theo giá từng thời điểm.
- Giảm phát thải carbon trong chuỗi sản xuất.
Nhiên liệu thường dùng: củi băm, dăm gỗ, mùn cưa, vỏ trấu, viên nén. Chi tiết về cách chọn và vận hành có trong bài sử dụng nhiên liệu sinh khối cho lò hơi.
2. Sấy nông sản và vật liệu
Lò đốt sinh khối cấp khí nóng hoặc nhiệt gián tiếp cho máy sấy lúa, cà phê, hạt điều, sắn, gỗ xẻ… Lợi thế là nhiều cơ sở sấy đặt ngay tại vùng nguyên liệu, nơi có sẵn vỏ trấu, vỏ cà phê hoặc vỏ hạt điều, nên tận dụng được chính phụ phẩm của mình.
Với sấy trực tiếp, cần chú ý khói và tro không làm bẩn sản phẩm. Nhiều cơ sở dùng bộ trao đổi nhiệt để sấy gián tiếp bằng không khí sạch.
3. Phát điện và đồng phát nhiệt điện
Nhà máy điện sinh khối và các hệ thống đồng phát (vừa phát điện vừa cấp hơi) dùng bã mía, vỏ trấu, dăm gỗ làm nhiên liệu chính. Ví dụ quen thuộc là các nhà máy đường dùng bã mía sau ép để chạy lò hơi trong mùa vụ.
Một số nhà máy nhiệt điện cũng thử nghiệm đốt kèm sinh khối với than để giảm lượng than tiêu thụ.
4. Viên nén gỗ cho xuất khẩu và sưởi ấm
Viên nén gỗ có nhiệt trị cao và độ ẩm thấp, dễ vận chuyển, bảo quản. Ngoài dùng trong nước, đây là mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường dùng viên nén cho nhà máy điện và hệ thống sưởi.
5. Các ứng dụng khác
- Lò nung, lò sấy gạch, gốm quy mô nhỏ.
- Nấu ăn công nghiệp tại bếp ăn tập thể, cơ sở chế biến thực phẩm.
- Than sinh học (biochar) làm từ sinh khối, dùng để cải tạo đất.
- Chất độn chuồng, giá thể trồng cây từ mùn cưa, vỏ trấu, vỏ cây nghiền.
Chọn nhiên liệu theo ứng dụng
| Ứng dụng | Nhiên liệu thường dùng | Lưu ý chính |
|---|---|---|
| Lò hơi công nghiệp | Củi băm, dăm gỗ, mùn cưa, vỏ trấu, viên nén | Chọn theo công nghệ lò và hệ cấp liệu |
| Sấy nông sản | Vỏ trấu, vỏ cà phê, vỏ hạt điều | Tận dụng phụ phẩm tại chỗ, kiểm soát khói |
| Phát điện, đồng phát | Bã mía, vỏ trấu, dăm gỗ | Cần nguồn cung ổn định, khối lượng lớn |
| Xuất khẩu, sưởi | Viên nén gỗ | Tiêu chuẩn chất lượng của bên mua |
Giá mỗi loại thay đổi theo miền và theo mùa. Xem giá tham chiếu trên trang Nhiên liệu và diễn biến từng quý trong báo cáo thị trường.
Câu hỏi thường gặp
Nhiên liệu sinh khối có dùng thay được dầu và khí hoá lỏng không?
Trong lò hơi và lò sấy, có thể thay được nếu lò được thiết kế hoặc cải tạo để đốt nhiên liệu rắn. Cần tính lại hệ cấp liệu, buồng đốt, xử lý tro và khí thải.
Ứng dụng nào dùng nhiều nhiên liệu sinh khối nhất ở Việt Nam?
Lò hơi công nghiệp tại các nhà máy chế biến là nhóm tiêu thụ thường xuyên và ổn định nhất, vì cần hơi quanh năm.
Bạn đang tìm nguồn nhiên liệu sinh khối cho nhà máy, hay có phụ phẩm cần bán? Gửi nhu cầu cho Biomass Vietnam.
