Lò hơi đốt sinh khối đang được nhiều nhà máy dùng để cấp hơi cho sản xuất. Nhưng cùng một lò, đốt đúng loại nhiên liệu và kiểm soát tốt độ ẩm thì hơi ổn định, tốn ít nhiên liệu. Đốt sai loại thì cháy không hết, đóng xỉ và hay phải dừng lò. Bài viết hướng dẫn cách chọn nhiên liệu sinh khối cho lò hơi, các thông số cần theo dõi và những lưu ý khi vận hành.
Các công nghệ lò hơi đốt sinh khối phổ biến
Lò hơi ghi bậc thang và ghi xích
Nhiên liệu nằm trên mặt ghi và di chuyển dần qua buồng đốt. Loại lò này chịu được nhiên liệu kích thước lớn và không đồng đều như củi băm, dăm gỗ, vỏ cây. Cần chú ý phân bố nhiên liệu đều trên ghi và điều chỉnh gió cấp theo từng vùng cháy.
Lò hơi tầng sôi
Nhiên liệu cháy trong lớp vật liệu (thường là cát) được thổi sôi bằng gió từ dưới lên. Lò tầng sôi cháy kiệt, chịu được nhiên liệu ẩm hơn và trộn được nhiều loại. Đổi lại, lò cần nhiên liệu có kích thước tương đối nhỏ và đều để cấp liệu ổn định, đồng thời phải kiểm soát tạp chất gây kết khối lớp sôi.
Mỗi lò có thiết kế riêng. Trước khi đổi loại nhiên liệu, hãy kiểm tra khuyến cáo của nhà sản xuất lò.
Chọn nhiên liệu sinh khối theo lò
| Nhiên liệu | Phù hợp | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Củi băm, dăm gỗ | Ghi bậc thang, ghi xích, tầng sôi (khi kích thước đều) | Độ ẩm thường cao, cần kiểm tra từng lô |
| Mùn cưa | Tầng sôi, đốt kèm trên ghi | Hạt mịn, dễ bay theo khói nếu cấp gió mạnh |
| Dăm bào | Ghi và tầng sôi | Nhiệt trị khá cao, khô, nhẹ, chiếm nhiều thể tích kho |
| Vỏ trấu | Lò thiết kế cho trấu, tầng sôi | Nhiều tro; tro trấu giàu silica, dễ mài mòn và đóng xỉ |
| Viên nén gỗ, viên nén trấu | Hầu hết các lò có hệ cấp liệu phù hợp | Giá cao hơn, cần kho kín để không hút ẩm |
Nhiệt trị và độ ẩm tham chiếu của từng loại có trong bài sinh khối là gì. Giá theo từng miền xem tại trang Nhiên liệu.
Độ ẩm: thông số quan trọng nhất
Nước trong nhiên liệu phải được làm bay hơi trước khi nhiên liệu cháy. Phần nhiệt này mất theo khói, không thành hơi cho sản xuất. Nhiên liệu càng ẩm thì:
- Cần đốt nhiều nhiên liệu hơn cho cùng một lượng hơi.
- Nhiệt độ buồng đốt giảm, cháy không kiệt, nhiều khói đen và than chưa cháy hết trong tro.
- Áp suất hơi dao động, khó giữ ổn định cho dây chuyền.
Biomass Vietnam khuyến nghị giữ độ ẩm nhiên liệu cấp vào lò không quá 30% để cháy tối ưu. Nhiên liệu ẩm hơn nên được phơi, sấy hoặc trộn với loại khô hơn trước khi đưa vào lò.
Phối trộn nhiên liệu
Phối trộn giúp cân bằng giá và chất lượng cháy, ví dụ trộn củi băm ẩm với dăm bào khô. Khi phối trộn:
- Ghi nhận tỷ lệ phối trộn mỗi ca để so sánh với sản lượng hơi và lượng nhiên liệu tiêu thụ.
- Trộn đều trước khi cấp vào phễu, tránh từng mẻ khác nhau làm lò “giật”.
- Thay đổi tỷ lệ từ từ và theo dõi áp suất, nhiệt độ khói, màu khói.
Các chỉ số vận hành nên theo dõi
- Sản lượng hơi (tấn hơi/ca hoặc/ngày).
- Lượng nhiên liệu tiêu thụ và tỷ lệ nhiên liệu trên hơi (kg nhiên liệu cho mỗi tấn hơi).
- Chi phí nhiên liệu trên mỗi tấn hơi, theo dõi hằng tuần để phát hiện sớm nhiên liệu kém chất lượng.
- Độ ẩm nhiên liệu khi nhận hàng và khi cấp vào lò.
- Chất lượng nước cấp, kiểm tra mỗi ca. Nước cứng gây đóng cáu cặn, giảm truyền nhiệt và có thể gây hư hỏng lò.
An toàn khi vận hành lò hơi đốt sinh khối
- Kiểm tra định kỳ thiết bị an toàn: van an toàn, thiết bị báo mực nước, áp kế.
- Áp dụng khoá và treo thẻ (LOTO) cho mọi công việc bảo trì.
- Giữ kho nhiên liệu khô, thông thoáng, có lối thoát và phương tiện chữa cháy. Đống mùn cưa, dăm gỗ ẩm để lâu có thể tự sinh nhiệt.
- Thu gom và xử lý tro, xỉ đúng quy định; quan trắc khí thải theo QCVN 19:2024/BTNMT.
Câu hỏi thường gặp
Lò đốt củi có đốt được viên nén không?
Thường là được, nhưng viên nén cháy nhanh và nóng hơn củi. Cần chỉnh lại lượng cấp liệu và gió, kiểm tra hệ cấp liệu có phù hợp với hạt viên nén hay không.
Vì sao đổi nhà cung cấp nhiên liệu thì lò tốn nhiên liệu hơn?
Nguyên nhân thường gặp nhất là độ ẩm hoặc kích thước nhiên liệu khác lô cũ. Hãy đo độ ẩm khi nhận hàng và so sánh tỷ lệ nhiên liệu trên hơi trước và sau khi đổi.
Có nên chuyển lò dầu hoặc lò khí hoá lỏng sang đốt sinh khối?
Có thể, nhưng cần đánh giá hiện trạng lò, mặt bằng kho, nguồn cung nhiên liệu quanh nhà máy và yêu cầu khí thải. Biomass Vietnam tư vấn chọn và phối trộn nhiên liệu phù hợp với từng loại lò.
Cần nguồn nhiên liệu ổn định cho lò hơi? Liên hệ Biomass Vietnam để nhận báo giá theo khối lượng, độ ẩm và điểm giao.
